Wpływ olejków eterycznych na organizm

Aromaterapia i stosowanie olejków eterycznych to temat obecnie bardzo modny, nie sposób go uniknąć w dzisiejszych czasach trendsetterów. Dostępnych jest wiele informacji na ten temat, jednak wiele z nich traktuje temat dość pobieżnie. Czym są olejki eteryczne i jak prawidłowo ich używać? Na te i inne pytania odpowiadamy w poniższym artykule.

Czym są olejki eteryczne?

Z definicji olejki eteryczne są:

• lotne – łatwo odparowują i rozprzestrzeniają się w powietrzu
• silnie skoncentrowane – do uzyskania niewielkiej ilości olejku potrzeba dużej ilości surowca roślinnego
• aromatyczne – odpowiadają za zapach roślin

Najczęstsze metody pozyskiwania olejków eterycznych

• destylacja parowa (najpopularniejsza metoda)
• ekstrakcja (np. CO₂)
• tłoczenie na zimno (głównie w przypadku cytrusów)

W naturze olejki eteryczne pełnią ważne funkcje

• chronią rośliny przed pasożytami i chorobami,
• odstraszają szkodniki,
• przyciągają pożyteczne owady zapylające, takie jak pszczoły.

Rodzaje olejków eterycznych

• naturalnie czyste
• naturalne
• identyczne z naturalnymi
• syntetyczne

Do celów terapeutycznych, kosmetycznych i aromaterapeutycznych zaleca się stosowanie wyłącznie olejków naturalnie czystych lub naturalnych. Więcej informacji na temat definicji i sposobów produkcji olejków eterycznych znajdziesz w naszym wpisie „Olejki eteryczne - pierwsze kroki”.

Dlaczego olejki eteryczne działają?

Ze względu na swoją lotność olejki eteryczne łatwo wchłaniają się i rozpraszają w powietrzu. Olejki eteryczne najlepiej wchłaniają się przez naszą skórę, błony śluzowe (np. przez inhalację) lub przewód pokarmowy, poprzez inhalację, wcieranie, a nawet bezpośrednie spożycie. Zalecamy stosowanie wyłącznie naturalnie czystych lub naturalnych olejków do stosowania wewnętrznego (inhalacja i bezpośrednie spożycie) lub do stosowania na skórę oraz wcześniejszą konsultację ich użycia z lekarzem lub farmaceutą. Dzieje się tak, ponieważ nieprawidłowe stosowanie olejków eterycznych może zagrażać zdrowiu – zwłaszcza u niemowląt i małych dzieci lub w ich pobliżu.

Kiedy olejki eteryczne są wdychane, wysyłają sygnał do naszego mózgu poprzez nerwy i aktywują tak zwane „hormony szczęścia”, takie jak endorfiny i serotonina. W zależności od rodzaju olejku mogą poprawiać nastrój, relaksować lub poprawiać zdolność koncentracji. Wnikają przez skórę w głąb tkanki, gdzie mogą w delikatny i naturalny sposób łagodzić ból lub zmniejszać stan zapalny.

Jak działają olejki eteryczne? - konkretne przykłady

Na świecie istnieje około 120 olejków eterycznych*, z których każdy ma inne właściwości.

Najczęściej stosowane olejki i ich działanie:

• Eukaliptus, tymianek
  ✔ wsparcie przy przeziębieniu
  ✔ udrażniają drogi oddechowe
  ❌ niewskazane dla niemowląt i dzieci
• Lawenda
  ✔ redukcja stresu
  ✔ poprawa snu i relaks
• Bergamotka i cytrusy
  ✔ poprawa nastroju
  ✔ działanie orzeźwiające
• Mięta pieprzowa
  ✔ pobudzenie
  ✔ wsparcie koncentracji
  ✔ redukcja zmęczenia
• Rumianek
  ✔ działanie przeciwzapalne
  ✔ łagodzenie bólu

Jakie są możliwe zastosowania olejków do aromaterapii?

Istnieje wiele różnych sposobów wykorzystania olejków eterycznych. W przypadku dróg oddechowych istnieją dyfuzory zapachowe, które rozkładają mieszankę oleju i wody na drobne cząsteczki i rozprowadzają je w powietrzu. Umożliwia to wchłanianie olejku eterycznego przez drogi oddechowe, z dodatkową zaletą, że jednocześnie zamienia całe pomieszczenie w pachnącą oazę dobrego samopoczucia.

Ta sama zasada działa również w podobny sposób w przypadku seansów w saunie. Do wody dodawane są olejki eteryczne, które następnie odparowują po wylaniu na gorące kamienie. Ciepło otwiera twoje pory, dzięki czemu z jednej strony wchłaniasz olejek eteryczny przez skórę, a z drugiej wdychasz olejek poprzez wytworzoną parę.

Tysiące lat temu Egipcjanie i Grecy używali wielu olejków eterycznych w kosmetyce i lecznictwie. Dodanie ich do oleju nośnego (np. jojoba lub migdałowego) tworzy wspaniały olejek do masażu, który jest następnie wcierany w skórę, aby zapewnić całkowity relaks. Dodanie kilku kropli olejku rozmarynowego do szamponu lub odżywki do włosów pomoże rozluźnić skórę głowy i pobudzić wzrost włosów.

Obecnie olejki eteryczne są coraz częściej używane w kuchni, zarówno do aromatyzowania potraw, jak i jako terapeutyczny suplement diety w postaci tabletek lub herbat. W przypadku bezpośredniego spożycia należy upewnić się, że są one w postaci rozcieńczonej, ponieważ w czystej postaci olejki eteryczne mogą powodować niepożądane skutki uboczne (patrz następna sekcja). Tutaj również należy najpierw skonsultować się ze specjalistą (lekarzem lub farmaceutą).

Zastosowanie olejków eterycznych w praktyce

Jednym z najpopularniejszych sposobów użycia olejków eterycznych jest aromaterapia z wykorzystaniem dyfuzorów zapachowych. Urządzenia te rozpylają mieszankę wody i olejku w postaci delikatnej mgiełki, dzięki czemu substancje zapachowe mogą być wdychane, a całe pomieszczenie wypełnia się przyjemnym aromatem.

Podobny efekt uzyskuje się w saunie, gdzie olejki dodawane do wody odparowują po polaniu gorących kamieni. Wysoka temperatura otwiera pory skóry, co sprzyja zarówno inhalacji, jak i wchłanianiu olejków przez skórę. Od tysięcy lat olejki eteryczne wykorzystywane są także w kosmetyce i masażu. Po rozcieńczeniu w oleju bazowym, takim jak olej jojoba czy migdałowy, mogą być stosowane jako olejki do masażu lub dodatki do kosmetyków. Kilka kropli olejku rozmarynowego dodanych do szamponu lub odżywki może wspierać pielęgnację skóry głowy.

Coraz częściej olejki eteryczne znajdują również zastosowanie w kuchni i suplementacji. W tym przypadku kluczowe jest odpowiednie rozcieńczenie oraz konsultacja ze specjalistą, ponieważ czyste olejki mogą powodować niepożądane skutki uboczne.

Możliwe skutki uboczne i środki ostrożności

Choć olejki eteryczne mogą korzystnie wpływać na zdrowie i samopoczucie, wymagają rozsądnego stosowania. Zbyt duża dawka lub niewłaściwy sposób użycia może prowadzić do podrażnień skóry, reakcji alergicznych, a w skrajnych przypadkach do nasilenia objawów astmy. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku niemowląt, dzieci oraz kobiet w ciąży.

Jeżeli nie masz pewności, który olejek wybrać lub jak go stosować, najlepszym rozwiązaniem jest konsultacja z lekarzem lub farmaceutą.

FAQ - najczęściej zadawane pytania na temat wpływu olejków eterycznych na organizm

1. Czy olejki eteryczne są bezpieczne?
   Tak, pod warunkiem prawidłowego stosowania, odpowiedniego rozcieńczenia i dopasowania do wieku oraz stanu zdrowia.
2. Czy olejki można stosować u dzieci?
   Nie wszystkie. Wiele olejków jest przeciwwskazanych u niemowląt i małych dzieci.
3. Czy olejki eteryczne można spożywać?
   Tylko niektóre, wyłącznie w formie rozcieńczonej i po konsultacji ze specjalistą.
4. Jaki olejek wybrać na stres?
   Najczęściej polecana jest lawenda, a także olejki cytrusowe i bergamotka.
5. Jak zacząć przygodę z aromaterapią?
   Najlepiej od:
   ● dyfuzora,
   ● jednego lub dwóch naturalnych olejków,
   ● krótkich sesji inhalacyjnych.

*Źródło: Wikipedia